SUNDFÉLAG HAFNARFJARÐAR

Viðtal við Örn Arnarsson sem birtist í 60 ár afmælisriti SH

Hann var í fjórða sæti í 200m baksundi á Ólympíuleikunum í Sydney og fékk silfur- og bronsverðlaun í 100m og 200m baksundi á heimsmeistaramótinu ári síðar. Fór svo í lægð og er að ná sér upp úr henni núna. Hann er elsti íslenski sundmaðurinn og stefnir ótrauður á verðlaunapall á Ólympíuleikunum í Peking eftir þrjú ár.

Örn Arnarson heitir maðurinn og er þekktasti afreksmaður Íslendinga í sundi. Hann er SH-ingur að ætt og uppruna þó að hann hafi skipt um félag í tvö ár, 2002-2004. Hann er kominn aftur til SH og ætlar sér stóra hluti. Ákvað að sleppa Smáþjóðaleikunum í sumar vegna lungnabólgu sem hann átti í í vor en stefnir í staðinn ótrauður á heimsmeistaramótið í Kanada í lok júlí. Á stefnuskránni er verðlaunapallur á Ólympíuleikunum í Peking 2008. Örn verður 24 ára í lok ágúst og er þar með elsti íslenski sundmaðurinn. Hann æfir hjá yfirþjálfara SH, afreksmanninum Nenad Milos, ásamt tveimur erlendum sundmönnum, Mladen og Smikky, sem bæði eru komin vel á þrítugsaldur. Í sumar hefst svo undirbúningurinn fyrir Ólympíuleikana af alvöru.

Örn Arnarson byrjaði að æfa sund árið 1986 þegar hann var fimm ára gamall. ”Þetta er bara fjölskylduhefð, það er hefð að prófa að minnsta kosti að æfa sund. Þetta er ættarsport og eitthvað sem flestallir í minni ætt prófa, hvort sem þeir ílengjast eða ekki,” segir hann og man ekki eftir fyrstu æfingunum. Hann man hinsvegar eftir fyrsta verðlaunapeningnum. Það er eini verðlaunapeningurinn sem hann á sem er kassalaga. Peninginn fékk hann á innanfélagsmóti SH í byrjun árs 1988. ”Ég var ekki gamall þegar ég var kominn með það markmið að vera góður í sundi og það tók mig ekki langan tíma að koma mér upp alvöru markmiðum. Þegar ég var átta til níu ára var ég búinn að ákveða að ég ætlaði að verða ofboðslega góður sundmaður. Auðvitað komu tímabil þar sem ég fékk ógeð á sundi en ég hef alltaf náð að þjösna mér í gegnum þau tímabil,” segir hann.

Örn varð fljótt góður sundmaður og var alltaf meðal tveggja til þriggja bestu sundmanna landsins. Hann tók framförum jöfnum skrefum en árið 1995 fór hann að taka framförum hröðum skrefum og varð besti sundmaður landsins nánast í einu vetfangi. Hann setti fyrsta Íslandsmet fullorðinna í mars 1997 í 400 metra skriðsundi og síðan hefur hvert metið tekið við af öðru og hann hefur alltaf náð að bæta sig einhvers staðar. Sínum góða árangri þakkar Örn góðri þjálfun og miklum aga á æfingum. Þjálfari hans á þessum tíma var Klaus Jürgen Ohk, sem var yfirþjálfari SH 1991-1996. ”Þetta var allt honum að þakka. Mér leið mjög vel á þessum tíma og hugsaði bara um að synda hraðar og hraðar. Metnaðurinn var á fullu,” segir hann.

Þegar þreytan bankar á dyrnar hefur Örn breytt um kúrs enda skiptir miklu að viðhalda ánægjunni til lengri tíma litið. ”Ég hef þá tekið törn þar sem ég hef æft flugsund eða skriðsund í stað baksunds og þá gjarnan náð að bæta mig í þeim greinum. Ef ég er þreyttur þá breyti ég til, finn nýjar áherslur og markmið.”

Lykillinn að því að vera afreksmaður í sundi er einfaldur, borða nóg og hafa nógu mikinn sjálfsaga. ”Maður þarf fyrst og síðast að hlusta á þjálfarann og fara eftir því sem hann segir. Maður á bara að þegja og hlýða, ekki alltaf að vera að óska eftir skýringum eða ræða málin,” segir Örn. Þetta er atriði sem honum finnst vanta hjá ungum sundmönnum. Hann telur að sundmennirnir eigi að vera nógu agaðir til að hlusta og fara eftir því sem þeim er sagt. Þannig nái þeir að vera stöðugt að læra nýja hluti.

Örn vakti sterkar tilfinningar hjá Íslendingum þegar hann náði fjórða sætinum í baksundi á Ólympíuleikunum í Ástralíu árið 2000 og silfur og brons á Heimsmeistaramótinu 2001. Hvort er nú betri árangur? Hann segir að mótin séu jafn sterk enda séu keppendurnir þeir sömu. En allir vilja fá verðlaun á Ólympíuleikum. ”Minn árangur var betri á HM en Ólympíuleikunum. Nú verð ég bara að bíða og ná verðlaunum á Ólympíuleikunum næst. Ég er kominn með þjálfara sem ég ber 110 prósenta traust til. Ég er tilbúinn til að fórna nokkrum árum fyrir það,” segir hann.

Ýmislegt vatn hefur runnið til sjávar á sundferli Arnar. Hann hefur æft með SH nánast alla sína hunds- og kattartíð. Með einni undantekningu þó. Hann byrjaði að æfa með ÍRB í Reykjanesbæ haustið 2002 en kom til baka til SH haustið 2004. Hann segist hafa þurft að breyta um umhverfi og æfingaáherslur. Hann hafi verið búinn að vinna með Brian, þáverandi yfirþjálfara SH, í sex ár. ”Mér fannst við vera búnir að vinna nóg saman og hafa afrekað það sem gátum saman. Ég þurfti að skipta um umhverfi. Ég var búinn að æfa í sömu laug í 17 ár,” segir hann og telur félagaskiptin hafa hjálpað sér. ”Ég fór í annað umhverfi og fór að æfa með öðru fólki. Það hleypti nýju blóði í mig. Ég var orðinn mjög þreyttur um tíma. Ef ég hefði ekki skipt um félag þá væri ég hættur í sundinu í dag. Þetta var það sem gat gert til að halda áfram að synda á þeim tíma og það hjálpaði mér rosalega.”

Örn hefur átt við meiðsl að stríða síðustu árin en segir að öxlin á sér sé nú orðin góð. ”Nenad náði að laga hana á einni og hálfri viku með því að breyta um tækni. Ég fékk svo hrottalega lungnabólgu í endaðan mars og byrjun apríl en nú er ég búinn að ná mér af henni og byrjaður að æfa eins og skepna,” segir hann.

Örn telur að þjálfarinn skipti miklu máli, allur æfingapakkinn sé undir honum kominn. ”En ég hef líka trú á því að maður geti náð árangri hjá hvaða þjálfara sem er ef maður hefur trú á þjálfaranum. Ég hef fullkomna trú á þessum þjálfara og við höfum getað unnið vel saman þennan stuttan tíma sem hann hefur verið við stjórn í félaginu. Ég sé ekki annað en að þetta haldi áfram og batni ef eitthvað er,” segir hann.

Þegar sundheiminn á Íslandi ber á góma segir Örn að mikið sé af góðum sundefnum að koma upp en þeim þurfi að halda lengur í sundinu. Þau hætti gjarnan að æfa 15-17 ára því að sundinu fylgi svo miklar æfingar. Það sé erfitt fyrir þessa krakka, sérstaklega þá sem ekki eru í landsliðinu, þau nenni ekki að samræma framhaldsskóla og sund. Þeir sem haldi áfram að æfa sund og fari svo í háskóla verði þeir að velja á milli því að ekki sé hægt að stunda háskólanám með sundæfingum í 30 klukkustundir á viku. ”Það þarf að fórna svo miklu til að vera í þessu og það eru ekki allir tilbúnir til þess. Það þarf að finna leið til að halda krökkunum lengur, helst með því að móta skólakerfið,” segir hann og nefnir sem dæmi íþróttakademíuna sem á að setja upp í Keflavík. ”Það þarf nauðsynlega að finna leiðir til að samræma betur skóla og íþróttir almennt, ekki bara sundið,” segir hann.

Örn þekkir vel til stöðu sundsins víða um heim. Hann segir að hér á landi sé stórt bil á milli þeirra bestu og þeirra sundmanna sem næstir koma og það vanti fleiri góða sundmenn. Íslendingar eigi nokkra góða sundmenn og mikið af efnilegu sundfólki en ekkert þar á milli. Það vanti fleiri toppsundmenn.

Þegar hann er spurður um það hvort aðstöðuleysi hái sundinu segir hann að auðvitað vanti innilaug en það sé þó ekki allt: ”Vatn er bara vatn. Ég hef afrekað sex Evrópumeistaratitla án þess að hafa 50m innilaug. Ég þekki stráka sem hafa æft við verri aðstæður en ég og samt staðið uppi með gullverðlaun. Keppnisaðstaðan hefur verið að skána með innilauginni í Laugardalnum en þar er ekki hægt að synda baksund. Það kom baksundsstelpa í heimsklassa hingað í janúar og hún gat ekki synt beint í þessari laug. Loftið er rammskakkt svo að maður getur ekki annað en synt rammskakkt. Fólk sem getur synt beint úti undir berum himni getur ekki synt beint í þessari laug. Þetta eru mistök í hönnun, að ég tel. Að öðru leyti er þetta fín laug til keppni. Það þarf bara að fá nokkrar góðar keppnislaugar og það þarf að fá fleiri krakka inn í sundið sem halda lengur út en til 15-17 ára aldurs.”

Örn hefur æft 35-40 tíma á viku síðustu árin og segist ekki hafa mikinn tíma fyrir annað. Hann er nú að vinna á skrifstofunni hjá SH þannig að hann lifir og hrærist í sundinu, byrjar átta á morgnana og er að fram til níu eða tíu á kvöldin. ”Ég hef ekki mikinn tíma fyrir annað. Ég er búinn að vera í nuddnámi en á eftir að klára það því að verklegi hlutinn er akkúrat þegar ég er á æfingum og ég er ekki tilbúinn til að gefa upp æfingarnar alveg strax. Sá hluti verður því að bíða betri tíma. Það er ýmislegt sem maður fórnar fyrir þetta en maður fær líka mikið í staðinn. Maður fær að vera þreyttur í 48 vikur á ári.”

*********************

”Það er ýmislegt sem maður fórnar fyrir þetta en maður fær líka mikið í staðinn. Maður fær að vera þreyttur í 48 vikur á ári.”

”Ég þekki stráka sem hafa æft við verri aðstæður en ég og samt staðið uppi með gullverðlaun. Keppnisaðstaðan hefur verið að skána með innilauginni í Laugardalnum en þar er ekki hægt að synda baksund.”

”Ég fór í annað umhverfi og fór að æfa með öðru fólki. Það hleypti nýju blóði í mig. Ég var orðinn mjög þreyttur um tíma.”
*************************

Höfundur Guðrún Helga Sigurðardóttir
8. janúar 2008